Surah Al-Fatihah dalam Rumi dan Arab

Oleh Sidang Editor DoaRumi · Dikemas kini 27 Oktober 2026 · 4 minit bacaan

Surah Al-Fatihah ialah surah pertama dalam Al-Quran dan mempunyai tujuh ayat. Ia wajib dibaca dalam setiap rakaat solat. Bacaan penuhnya dalam tulisan Arab, ejaan Rumi dan maknanya ada di bawah, diikuti lima tempat yang paling kerap tersilap sebutan.

Bacaan Surah Al-Fatihah

Selepas ayat terakhir, sunat menyebut Aamiin (perkenankanlah). Aamiin bukan sebahagian daripada surah, jadi ia tidak ditulis dalam mushaf.

Lima sebutan yang paling kerap tersilap

Kesilapan dalam Al-Fatihah lebih serius daripada surah lain kerana surah ini rukun solat. Lima tempat di bawah ialah yang paling banyak ditegur oleh guru tajwid apabila mendengar bacaan orang dewasa yang belajar sendiri.

1. Huruf ح dalam Alhamdu dan Ar-rahmaan

Kedua-duanya menggunakan ح, bunyi hembusan dari tengah halkum. Ramai yang menyebutnya seperti ه, iaitu h ringan yang dipakai dalam percakapan harian, sehingga bunyi halkumnya hilang. Rumi menulis kedua-dua huruf sebagai h, sebab itu kesilapan ini sukar dikesan sendiri. Jadual huruf dalam panduan membaca ejaan Rumi menerangkan beza kedua-dua huruf ini.

2. Sabdu pada Iyyaaka

Huruf ya dalam iyyaaka bertanda sabdu (tasydid), jadi ia mesti ditekan dan seolah-olah dibaca dua kali. Ulama tajwid sering memberi amaran bahawa membaca iyaaka tanpa sabdu mengubah perkataan itu kepada makna yang lain sama sekali. Tekan huruf ya dengan jelas pada kedua-dua sebutan dalam ayat ke-5.

3. Huruf 'ain dalam na'budu dan nasta'iin

Tanda ' dalam Rumi bermaksud huruf ع. Jika dibaca "nabudu" atau "nastain" tanpa bunyi halkum, huruf itu hilang terus. Cuba sebut "a" dari dalam halkum dengan sedikit sekatan.

4. Huruf tebal dalam Shiraath

Perkataan ini mengandungi dua huruf tebal: ص di awal dan ط di akhir. Kedua-duanya dibaca dengan lidah dinaikkan ke lelangit sehingga bunyinya "penuh". Membacanya seperti "siratal" dengan s dan t nipis ialah kesilapan biasa.

5. Mad panjang pada wa ladh dhaalliin

Ayat terakhir berakhir dengan dhaalliin. Huruf alif selepas ض diikuti huruf lam bersabdu, jadi ia dibaca panjang enam harakat (mad lazim). Huruf ض pula keluar dari tepi lidah, bukan seperti "d" atau "z". Jangan pendekkan bunyi ini walaupun anda membaca dengan cepat.

Hukum membaca Al-Fatihah dalam solat

Rasulullah SAW bersabda: "Tiada solat bagi sesiapa yang tidak membaca Fatihah al-Kitab." Hadis ini diriwayatkan oleh al-Bukhari (no. 756) dan Muslim daripada Ubadah bin as-Samit. Atas dasar ini, membaca Al-Fatihah ialah rukun dalam setiap rakaat, sama ada solat fardu atau sunat.

Dalam mazhab Syafie yang diamalkan di Malaysia, Basmalah ialah ayat pertama Al-Fatihah, jadi ia wajib dibaca. Setiap huruf dan sabdu juga perlu dijaga; meninggalkan satu sabdu bermakna meninggalkan satu huruf. Selepas Al-Fatihah, sunat membaca surah atau beberapa ayat lain pada dua rakaat pertama. Pilihan surah pendek yang biasa dibaca ada dalam halaman surah lazim untuk solat.

Ringkasan makna surah

Tiga ayat pertama memuji Allah: Dia Tuhan sekalian alam, Maha Pemurah, Maha Mengasihani, dan Raja pada hari pembalasan. Ayat ke-5 ialah titik tengah surah, ikrar bahawa hanya Allah yang disembah dan hanya kepada-Nya pertolongan diminta. Dua ayat terakhir ialah permohonan: tunjukkan jalan yang lurus, jalan orang yang diberi nikmat, bukan jalan orang yang dimurkai atau yang sesat. Kerana itu Al-Fatihah juga disebut sebagai doa yang paling lengkap; setiap kali solat, seorang Muslim memohon hidayah sekurang-kurangnya tujuh belas kali sehari.

Soalan lazim